“Transitie is een beetje een voorzichtig woord. Ik denk echt dat we midden in een aardverschuiving zitten”

Interview Jelle Jan Hannema, directievoorzitter Vitens

- Jelle Jan Hannema, directievoorzitter Vitens

Vitens levert drinkwater aan 5,6 miljoen Nederlanders en zet zich in voor een schone leefomgeving. Bestuursvoorzitter Jelle Jan Hannema: "Ik zie een kentering. Duurzaamheid is nu echt een gespreksonderwerp. Aan de bestuurstafel, maar ook op feestjes."

Gaat de transitie naar duurzame energie snel genoeg?
We staan als maatschappij voor een enorme uitdaging. In Parijs is afgesproken dat we een opwarming van 1,5 tot 2 graden Celsius accepteren. Dat is nog best veel. En toch moeten we wereldwijd keihard ons best doen om dat te halen. Als je dan naar de doelen van ons kabinet kijkt, denk ik dat het niet hard genoeg gaat. Gelukkig merk je wel dat er een kentering plaatsvindt. Duurzaamheid is nu echt een onderwerp. Er wordt over gepraat. Aan bestuurstafels, in het maatschappelijk debat, op feestjes. Maar we komen laat in actie, de klimaatverandering gaat enorm snel.

Nederlandse rivier met Eneco windmolens

Wat zijn de ambities van Vitens op het gebied van duurzaamheid?
Bij Vitens kiezen we er bewust voor om drinkwater uit grondwater te halen, dat is veel minder belastend dan uit oppervlaktewater. Duurzaamheid is dus de kern van ons product. We zijn wel afhankelijk van de kwaliteit van het grondwater. Daarom zetten we ons in voor een schone leefomgeving. Als we de aarde niet vervuilen, blijft het grondwater ook schoner.

In Nederland gooien we elke dag een half miljoen plastic flessen weg. Kraanwater drinken is echt een van de makkelijkste manieren om duurzaam te zijn.

Hoe uiten de ambities van Vitens zich concreet?
Als je voor een schone leefomgeving gaat, moet je zelf ook duurzaam zijn. Daarom gebruiken we 100% groene stroom en hergebruiken we al onze reststoffen. Zo zijn we bijna 100% circulair. Bij het ontharden van water houden we bijvoorbeeld kalkkorrels over, die wij weer leveren aan de glas- en kippenindustrie. Dat is niet alleen circulair, maar ook nog economisch interessant. Verder willen we het publiek ervan bewust maken dat kraanwater een groene keuze is. Dat doen we met onze campagne 'Kraanwater graag'. Kraanwater is duurzamer dan flessenwater, creëert minder afval, kost minder energie... Kraanwater drinken is echt een van de makkelijkste manieren om duurzaam te zijn en duurzaam te doen.

Hoe werkt Vitens aan een schone leefomgeving?
Vitens beheert ongeveer honderd waterwingebieden en we kijken kritisch naar wat daar allemaal gebeurt op het gebied van natuur, recreatie en duurzame landbouw. Samen met natuurorganisaties bevorderen we op een ecologische manier de recreatieve waarde van onze waterwingebieden. En er loopt een aantal pilots waarbij we samenwerken met de landbouw om de vervuiling te verminderen. We hebben bijvoorbeeld goede afspraken gemaakt met de bollensector rond Ommen. Daar gaan ze nu bollen telen zonder het grondwater aan te tasten. Dat is mooi, want de bollensector gebruikt van oudsher heel veel gewasbeschermingsmiddelen. Verder willen we zelf energie opwekken. Met Eneco hebben we samen een aantal grote zonneparken gebouwd in zes van onze waterwingebieden.

Heeft duurzaamheid volgens jou een economische waarde?
Ja natuurlijk. Kijk maar waar we nu staan en waar het naartoe moet. Niet alleen als Vitens, maar de hele BV Nederland. Duurzaamheid wekt een enorme innovatiekracht op. Er zijn nieuwe technieken en nieuwe oplossingen nodig, die hebben een bepaalde waarde. Ik ben ervan overtuigd dat ecologische ontwikkeling hand in hand kan gaan met geld verdienen. Door hergebruik van onze reststoffen hebben wij nu al meer opbrengsten dan kosten.

 
 

Ecologische ontwikkeling kan hand in hand gaan met geld verdienen.

Is duurzaamheid volgens jou een banenmotor?
Duurzaam ondernemen vraagt om innovaties. We hebben echt nog wel wat dingen op te lossen voor we een circulaire maatschappij hebben. Dat betekent dat er banen bijkomen, en dat zijn andere banen dan we gewend zijn. Ook voor onze eigen mensen verandert het werk. Moest een monteur vroeger vooral graven en sleutelen, nu moet diezelfde monteur met ICT-systemen en data om kunnen gaan.

We gaan van een ambachtelijke organisatie naar een data-gedreven organisatie. Zo vervangen we bijvoorbeeld geen leidingen meer omdat we denken dat het nodig is, maar omdat we wéten dat het nodig is. Op die manier gaan we veel gerichter en zuiniger met energie en materialen om. Ook zetten we vol in op digitalisering en slimme netwerken om ons energieverbruik verder te verduurzamen. Wat dat betreft vind ik transitie nog een beetje een voorzichtig woord. Ik denk echt dat we midden in een aardverschuiving zitten.

Vitens in 2018

Vitens zet sterk in op de samenwerking met de omgeving om een schone leefomgeving en schoon drinkwater te garanderen. Dat gebeurt op verschillende manieren en via verschillende routes:

  • Boeren helpen om de bodem beter te kennen en te beheren.
  • Experimenteren met duurzame innovaties voor natuur en biodiversiteit in onze waterwingebieden en grondwaterbeschermingsgebieden.
  • In aanbestedingen gericht vragen om circulaire oplossingen.
  • Het wagenpark verder verduurzamen.

Al deze initiatieven vragen om een andere manier van samenwerken. En dat geeft nieuwe energie.

Hoe belangrijk is verduurzaming voor de toekomst van Nederland?
Tja, je hoeft alleen maar te kijken naar de gevolgen van de klimaatverandering. We leven onder zeeniveau. Hoe belangrijk kan het zijn? We zullen wel moeten, voor een betere toekomst van ons allemaal. Bovendien kunnen we de verduurzaming gebruiken in onze economische ontwikkeling. Wij leveren bijvoorbeeld via onze internationale dochteronderneming Vitens Evides International ondersteuning bij klimaatadaptatie en waterbeheer in grote delta’s zoals Ho Chi Minh en Bangladesh.

Laten we de goede stappen zetten, op een manier dat de wereld naar ons kijkt. Bijvoorbeeld door bewust en gericht te werken aan de schoonste drinkwaterbronnen ter wereld. Met een heel vooruitstrevend en streng stoffenbeleid schep je de urgentie voor duurzame innovaties.

Hoe kan Nederland het voortouw nemen?
Laten we de goede stappen zetten, op een manier zodat de wereld naar ons kijkt. Bijvoorbeeld door bewust en gericht te werken aan de schoonste drinkwaterbronnen ter wereld. Met een heel vooruitstrevend en streng stoffenbeleid schep je de urgentie voor duurzame innovaties. Principieel staan voor een schone leefomgeving en echt schoon water. Dat kunnen we in Nederland. We zijn tenslotte een waterland.

Hoe duurzaam leef je zelf?
Je moet weten, ik ben opgegroeid als boerenzoon. Ik kom uit de traditionele landbouw en ben traditionele kost gewend. Tegenwoordig heb ik meer inzicht in de ecologische footprint die dat oplevert. Daarom zijn mijn vrouw en ik flexitariër, we eten bewust weinig vlees. En ook onze energie is groen. Laatst is ons huis verbouwd en nu hebben we heel veel zonnepanelen, daar ben ik blij mee.

Er is geen wantrouwen, geen onderlinge concurrentie. Ja, misschien wil je ergens de eerste mee zijn, maar ik proef een enorme bereidheid om elkaar te helpen en ervaringen te delen.

Verder zijn we in belangrijke mate gasloos en eten we veel uit onze eigen tuin. Gewoon onbespoten groente van een paar meter verderop, heerlijk. We gebruiken bijna niks, alleen soms wat biologische natuurmest. En dan merk je dat de natuur levert wat ze wil. Sommige groenten slaan niet echt aan, andere gewassen doen het juist heel goed. Daar eten we dan lekker van.

Merk je dat het streven naar duurzaamheid mensen, bedrijven en organisaties bij elkaar brengt?
Het werkt absoluut verbindend, ik merk het op allerlei gebieden. Zeker in de duurzame landbouw, waar we niet alleen samenwerken met landbouwbedrijven, maar ook met ASR Verzekeringen en de Rabobank. Ik noemde ook onze samenwerking met Eneco al, met onze zonnepanelen. En rond grondwaterbescherming zoeken we samen met gemeentes en provincies naar oplossingen.

Zo zijn we continu op zoek hoe we een duurzame bijdrage kunnen leveren aan de toekomst. We zijn daarom ook verenigd met andere infrabeheerders als Schiphol en het havenbedrijf in NGInfra, Next Generation Infrastructures. Het gaat niet meer om de of-vraag, maar om de hoe-vraag. Er is geen wantrouwen, geen onderlinge concurrentie. Ja, misschien wil je ergens de eerste mee zijn, maar ik proef een enorme bereidheid om elkaar te helpen en ervaringen te delen.

Lees verder

Interview Koen Overtoom | De nieuwe energie van Nederland

Koen Overtoom

“We willen een voorloper zijn in de verduurzaming van toekomstige havens”

Interview Arjen Noorbergen | De nieuwe energie van Nederland

Arjen Noorbergen

“De energietransitie past precies bij onze Nederlandse mentaliteit”

Albert de Hoop, burgermeester van Ameland | De nieuwe energie van Nederland

Albert de Hoop

"We noemen onszelf een kwajongensclub."

Mis niets over Eneco Groep. Schrijf u in op de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van al het nieuws en ontwikkelingen over hoe Eneco Groep de energietransitie versnelt.

Meld u nu aan