“We willen een voorloper zijn in de verduurzaming van toekomstige havens”

- Koen Overtoom, CEO Havenbedrijf Amsterdam

In een haven komt alles bij elkaar. Schepen, goederenstromen, energie en data, mensen en ideeën. Daar kunnen we de transitie aanjagen. Koen Overtoom is CEO van Havenbedrijf Amsterdam.

Interview Koen Overtoom | De nieuwe energie van Nederland

Gaat de transitie naar duurzame energie snel genoeg?
Ik denk dat we in Nederland meer zouden kunnen doen, het kan gewoon sneller! We kunnen duurzame energie beter faciliteren door de prijs van C02 te verhogen. Als de prijs voor fossiele energie hoger is, loont het eerder over te stappen naar andere, meer duurzame energiebronnen. De huidige lage prijs van olie maakt het lastig duurzame energie betaalbaar te maken.

We willen zelf wind- en zonne-energie opwekken, de emissie van schepen verminderen en in 2030 als haven kolenvrij zijn.

Wat zijn de ambities van het Amsterdamse Havenbedrijf op het gebied van duurzaamheid?
Duurzaamheid is bij ons echt een speerpunt. We willen graag een voorloper zijn in de verduurzaming van toekomstige havens. Daar zijn we al bijna tien jaar mee bezig. In 2008 hebben we bijvoorbeeld een stop gezet op de uitgifte van fossiele terreinen voor olie- en kolenoverslag. Onze ambitie is nu om voor 2030 kolenvrij te zijn, en we hebben kpi's opgesteld voor het opwekken van wind- en zonne-energie in de haven. Tegelijkertijd willen we ook de emissie van schepen verminderen, bijvoorbeeld door het uitbreiden van walstroompunten.

De duurzame transitie creëert echt banen van de toekomst.

Heeft duurzaamheid een economische waarde?
Jazeker! Wat we hier nu aan het doen zijn, komt daar direct uit voort. Continuïteit van bedrijfsvoering van ons en van onze klanten is het uitgangspunt. Als we niet veranderen, heeft dat beslist negatieve gevolgen. Je kunt maar beter voorop lopen, anders mis je straks de boot.

Kan duurzaamheid een banenmotor zijn?
Je merkt dat er van alles in beweging is, wat dat betreft gaat de transitie veel verder dan energie. Natuurlijk leveren alternatieve energiebronnen als wind- en zonne-energie werk op. Het zijn installaties, die gebouwd moeten worden en onderhoud nodig hebben. Maar er verdwijnen ook weer banen, kijk naar de automobielindustrie. Een elektromotor is veel simpeler dan een dieselmotor, dat heeft ook gevolgen.

En we staan nog maar aan het begin. De transitie die nu aan de gang is, draait voornamelijk om huishoudens en vervoer. Als we straks met waterstofindustrie aan de slag gaan, zal je zien dat er nog veel meer verandert. De industrie gaat om en hele productieprocessen gaan op de schop. Hoe het er precies uit zal zien, weten we nog niet. De transitie creëert echt banen van de toekomst.

Duurzaamheid kan een banenmotor zijn | Eneco Groep

Onze expertise op het gebied van water en wind gaat ons wereldwijd werk opleveren.

Hoe belangrijk is verduurzaming voor de toekomst van Nederland?
Van levensbelang, al is het maar om toekomstbestendig te zijn. Door de klimaatverandering stijgt de waterspiegel, dat heeft voor Nederland enorme consequenties. We móeten dus wel veranderen. Maar los van overleven zie ik ook kansen. Onze expertise op het gebied van water en wind gaat Nederland wereldwijd werk opleveren, daar heb ik alle vertrouwen in.

Merk je dat het streven naar duurzaamheid mensen, bedrijven en organisaties bij elkaar brengt?
Eneco zegt het zelf: duurzaam decentraal. Met flexibele energiebronnen en allerlei vormen van opslag gaan we samen onze energiehuishouding organiseren. En dat betekent dat we van elkaar afhankelijk zijn. Ook als haven kijken we bij welke bedrijven we op een passende manier kunnen aansluiten. Ik geloof stellig dat de duurzame transitie mensen en bedrijven bij elkaar zal brengen, we hebben een gemeenschappelijk doel. Als haven hebben wij niet voor niets het motto Port of partnerships, kijk maar naar onze eigen strategische samenwerking met Eneco.

Ik geloof stellig dat de duurzame transitie mensen en bedrijven bij elkaar zal brengen, we hebben een gemeenschappelijk doel.

Wat ervaar je als de grootste hindernissen bij de energietransitie?
Als havenbedrijf merken we dat regelgeving en vergunningen vertragend kunnen werken. We willen heel graag in het havengebied nog meer windenergie opwekken en windmolens plaatsen. Helaas heeft de provincie ons een halt toegeroepen. Je merkt dat het bedrijfsleven sneller kan en wil acteren dan overheden, dat ervaar ik wel als een belemmering. Maar we blijven in gesprek, want we willen graag nóg duurzamer worden.

Een eiland in zee voor windenergie | Eneco Groep

Hoe duurzaam leef je zelf?
Ik ben me heel erg bewust van de energie die ik gebruik. Ik scheid m'n afval, ik ga met de trein naar mijn werk en eet niet dagelijks vlees. Aan de andere kant ga ik komende zomer wel binnen Europa met het vliegtuig op vakantie, dus ik kan niet zeggen dat ik CO2-neutraal leef. Maar ik ben er zeker mee bezig.

Volgende week interview ik je collega Allard Castelein, directeur van het Havenbedrijf in Rotterdam. Heb je misschien een vraag voor hem?
Ja, daar heb ik over nagedacht. Ik ben benieuwd naar Allards mening over het plan van Tennet om een eiland voor de kust aan te leggen om windenergie mee op te wekken. En specifiek of hij hier voor onze havens misschien een gezamenlijke rol ziet weggelegd. Ik hoor graag hoe hij daar tegenaan kijkt.

We willen zowel voor de industrie als voor de huishoudens een betaalbare, groene stroomvoorziening. Groen voor de prijs van grijs!

Ik heb eerder gesproken met Hennie Roorda, heemraad van Waterschap Rivierenland. Zij wil graag van jou weten wat de vragen zijn die we als maatschappij het havenbedrijf vergeten te stellen. Het waterschap heeft bijvoorbeeld energiefabrieken, en daardoor biogas in de aanbieding. Dat weet vrijwel niemand, en dat is een gemiste kans. Daarom is Hennie benieuwd wat we van het havenbedrijf moeten weten om elkaar beter van dienst te kunnen zijn.

Als we straks met zijn allen overgaan op de elektrische auto, of als de circulaire economie echt van de grond komt, dan vraagt dat nogal veel van onze energie infrastructuur. Zet thuis maar eens vijf waterkokers tegelijk aan. Dan vliegt ook de stop er uit. Als haven beschikken we over bestaande capaciteit van industriële processen om productie en verbruik beter op elkaar af te stemmen. Als het ware een batterij voor de regio. Hierdoor kunnen de maatschappelijke kosten voor energie, denk bijvoorbeeld aan vastrecht, worden beperkt. We willen zowel voor de industrie als voor de huishoudens een betaalbare, groene stroomvoorziening. Groen voor de prijs van grijs!

Wind energie bij een rivier | Eneco Groep

Lees verder

Interview Maarten Steinbuch | De nieuwe energie van Nederland

Maarten Steinbuch

“Ik rijd in één dag elektrisch naar Zuid-Frankrijk.”

Interview Joost de Boer | De nieuwe energie van Nederland

Joost de Boer

“Van een traditionele klant-leverancier relatie naar een partnership met bredere doelstellingen.”

Interview Jaap Dooves | De nieuwe energie van Nederland

Jaap Dooves

“De oorzaak ligt bij het feit dat wij meer CO2 uitstoten dan dat de aarde aan kan.”